Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Kültür Bitkileri Bölümü bünyesindeki Akıllı Sera Teknolojileri Programı, tarımsal üretim bilgisini sensör, otomasyon ve yapay zekâ teknolojileriyle birleştiren teknikerler yetiştiriyor. Derslerin sahadaki karşılığı, üniversitenin jeotermal enerjiyle ısıtılan tam otomasyonlu Ar-Ge serası. 2025'te kontenjanının tamamını dolduran iki yıllık program, Yükseköğretim Kurumları Sınavı'nın (YKS) ilk oturumu olan TYT puanıyla 2026 tercih döneminde yeni öğrencilerini bekliyor; devlet üniversitesi programı olduğundan öğrenim ücreti alınmıyor.

İklim değişkenliği, daralan su kaynakları ve artan gıda talebi, üretimi açık araziden kontrollü ortamlara taşıyor. Bugünün modern serası; sıcaklığı, nemi ve besin çözeltisini sürekli ölçen, bu verilere göre kendi kendini yöneten bir sistem. Bu sistemleri kurabilen, işletebilen ve arızasını giderebilen teknikerlere duyulan ihtiyaç her yıl artıyor — Akıllı Sera Teknolojileri Programı tam bu ihtiyaç için tasarlandı.

Sınıf, Kampüsteki Jeotermal Serada Devam Ediyor

Programın en güçlü yanı, üniversitenin kendi altyapısı. Pilot Tarım ve Jeotermal Koordinatörlüğü'ne ait, jeotermal enerjiyle ısıtılan tam otomasyonlu cam sera, öğrenciler için kampüs içinde çalışan bir uygulama laboratuvarı niteliğinde. Bitki yetiştirme üniteleri, iklimlendirme ve sulama teknolojileri, topraksız tarım (hidroponik) uygulamaları ve seranın "beyni" olan otomasyon odası, derslerin doğal bir parçası.

Bölüm Başkanlığı koordinasyonundaki uygulamalar ve teknik gezilerde öğrenciler; iklim kontrol ünitelerinin ve gübreleme tanklarının çalışma prensiplerini yerinde inceliyor, sensör teknolojilerini, elektrik panolarını ve üretim takip yazılımlarını uygulamalı olarak kullanıyor.

"Öğrencilerimizin mezun olmadan önce sektörün kullandığı en son teknolojileri tanıması bizim için büyük önem taşıyor. Üniversitemizin sahip olduğu bu modern altyapı, öğrencilerimiz için büyük bir laboratuvar niteliğinde. Öğrencilerimiz, derste öğrendikleri bilgileri somutlaştırma imkânı buluyor." Kültür Bitkileri Bölüm Başkanı Dr. Öğr. Üyesi İlker Türkay, programın uygulamalı eğitim anlayışını bu sözlerle özetliyor.

Dört Yarıyılda Neler Öğreneceksiniz?

Birinci yarıyılda Temel Programlama, Bilişim ve Ağ Teknolojileri, Temel Elektrik ve Elektronik, Teknik Resim ve Matematik dersleriyle teknik altyapı kuruluyor; Bitki Biyolojisine Giriş gibi seçmelilerle tarımsal zemin ekleniyor.

İkinci yarıyılda Sera Mekanizasyonu, Tarım Makinaları ve Teknolojileri, Bilgisayar Destekli Tasarım (CAD), Toprak Bilgisi ve Bitki Besleme, İş Sağlığı ve Güvenliği, Girişimcilik ve Kariyer Planlama, Bahçe Bitkileri ve Dijital Tarım dersleri yer alıyor.

Üçüncü yarıyıl, programın asıl kimliğine kavuştuğu dönem: zorunlu "Sensörler, Ölçme ve Enstrümantasyon" ile "Sera Sistemlerinde Otomasyon" derslerinin yanında, 41 dersten oluşan geniş bir seçmeli havuzu öğrenciye kendi uzmanlık yönünü seçme imkânı tanıyor. Kontrollü Ortamlarda Tıbbi Bitki Üretimi, Topraksız Tarım Teknikleri, Sera Domatesi Yetiştiriciliği ve Teknolojileri ve Proje Fon Kaynakları bu havuzun örnek dersleri arasında.

Dördüncü yarıyılın tamamı (30 AKTS) sektörde geçiyor: öğrenciler gerçek bir işletmede, gerçek üretim takvimiyle çalışarak mezun oluyor; birçoğu ilk iş teklifini bu dönemde alıyor. Toplam 120 AKTS'yi tamamlayan öğrenciler "Akıllı Sera Teknolojileri Ön Lisans Derecesi" ile mezun oluyor.

Program, mezunlarına akıllı seranın tarımsal, mühendislik ve bilişim bileşenlerini bir arada kullanma; sensör, aktüatör ve kontrol ünitelerini kurma, kalibre etme ve işletme; üretim verilerini analiz ederek veriye dayalı kararlar alma ve erken uyarı sistemleri geliştirme; su, enerji ve gübre kullanımında verimliliği artırma; bilgisayar destekli tasarım (CAD) yardımıyla sera ve dijital sulama-gübreleme sistemleri tasarlama; proje yönetimi, kalite güvence ve girişimcilik yetkinlikleri kazandırıyor.

Mezunlar Nerede Çalışıyor?

Mezunlar; yüksek teknolojili modern seralarda üretim, otomasyon ve iklim kontrol teknikeri, tarım teknolojisi firmalarında teknik servis ve ürün uzmanı, sera kurulum ve danışmanlık firmalarında proje ve tasarım teknikeri olarak görev alabiliyor. Fide, tohum ve yetiştirme ortamı tesislerinde üretim ve kalite kontrol sorumluluğu üstlenebiliyor; Tarım ve Orman Bakanlığı birimleri, araştırma enstitüleri, kalkınma ajansları ve belediyelerde teknik personel olarak çalışabiliyor. Proje yönetimi ve fon bilgisiyle kendi akıllı sera ya da tarım teknolojisi girişimini kurmak da mezunların önündeki seçenekler arasında.

Ödüllü Bir Akademik Altyapı

Programın arkasındaki akademik birikim, ulusal ölçekte de tescillendi. Anadolu Üniversiteler Birliği'nin üniversitemiz ev sahipliğinde düzenlediği "5. Ar-Ge Proje Pazarı ve Tanıtım Günleri"nde Kültür Bitkileri Bölüm Başkanı Dr. Öğr. Üyesi İlker TÜRKAY, geliştirdiği akıllı sera izleme ve kontrol sistemiyle geçtiğimiz Mayıs ayında Tarım-Gıda ve Çevre Bilimleri kategorisinde birincilik ödülü kazandı.

Ödüle konu olan çalışma, kontrollü üretim ortamlarının bir "dijital ikizini" oluşturan izleme ve kontrol sistemi. Sera içindeki sıcaklık, nem, basınç ve ışık sürekli ölçülüyor; bu ölçümler cihazın kendi üzerinde bitkinin terleme dengesi ve küf riski gibi göstergelere dönüştürülerek ısıtma, nemlendirme, havalandırma ve aydınlatma bu analize göre yönetiliyor. Sistem, üretim ortamını web arayüzünden anlık izlenebilir kılıyor ve riskli bir durum oluştuğunda kendiliğinden uyarı gönderiyor. Öğrenciler derslerdeki uygulamalarda doğrudan bu sistemin üzerinde çalışıyor.

Sıradaki hedef ise bu altyapıyı, Ufuk Avrupa (Horizon Europe) vizyonuyla bölge üreticilerine ve tarım teknolojisi alanındaki KOBİ'lere de açık bir "Yaşayan Laboratuvar"a dönüştürmek.

Başvuru: 2026 Tercih Döneminde

Programa, lise veya dengi okul mezunları Yükseköğretim Kurumları Sınavı'nın (YKS) ilk oturumu olan TYT puanıyla, ÖSYM tercih döneminde başvurabilir. Devlet üniversitesi programıdır; öğrenim ücreti alınmaz. Güncel kontenjan ve taban puan bilgileri YÖK Önlisans Atlası'nda, ders içerikleri ve program yeterlilikleri üniversitemizin Bologna Bilgi Paketi'nde yayımlanmaktadır. 2026 YKS tercih döneminde ÖSYM tercih listesine 100690164 kodunu ekleyen adaylar, bu ücretsiz devlet üniversitesi programına yerleşebilir.

Program hakkında ayrıntılı bilgi için Kültür Bitkileri Bölüm Başkanlığı ile iletişime geçilebilir: Dr. Öğr. Üyesi İlker TÜRKAY — .